รักษาข้อสะโพกเสื่อม นครปฐมปวดลึกที่ขาหนีบ สะโพกฝืด เดินได้สั้นลงทุกเดือน

ส่วนใหญ่เกิดจากกระดูกอ่อนผิวข้อสะโพกสึกสะสมตามอายุการใช้งาน ร่วมกับปัจจัยที่เร่งให้สึกเร็วขึ้น เช่น น้ำหนักตัวมาก เคยบาดเจ็บหรือกระดูกสะโพกหัก โครงสร้างข้อสะโพกผิดปกติมาแต่กำเนิด และโรคข้ออักเสบเรื้อรัง อีกกลุ่มที่พบได้และมักถูกมองข้ามคือภาวะหัวกระดูกสะโพกขาดเลือด ซึ่งสัมพันธ์กับการใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่องเป็นเวลานาน รวมถึงยาชุดยาลูกกลอนที่ซื้อกินเอง และการดื่มสุราหนักเป็นประจำ กลุ่มนี้อาจเกิดในคนอายุน้อยกว่าที่หลายคนคิด

อาการที่ชี้ไปที่ข้อสะโพกคือปวดลึกบริเวณขาหนีบและต้นขาด้านหน้า บางคนปวดลงไปถึงเข่าจนเข้าใจผิดว่าเป็นโรคเข่า ร่วมกับสะโพกฝืดตอนเช้าราวสิบห้าถึงสามสิบนาที หมุนขาเข้าในแล้วเจ็บ ใส่ถุงเท้าและตัดเล็บเท้าข้างนั้นลำบาก ส่วนปัญหาจากกระดูกสันหลังมักปวดที่เอวหรือก้น ร้าวเป็นแนวลงน่องถึงปลายเท้า และมักมีอาการชาหรือเหน็บร่วมด้วย การตรวจองศาการเคลื่อนไหวของข้อสะโพกร่วมกับเอกซเรย์ช่วยแยกได้ค่อนข้างชัด

ไม่ใช่ทุกคน แนวทางขึ้นกับระยะของโรคและผลกระทบต่อการใช้ชีวิต ผู้ที่อยู่ระยะเริ่มต้นถึงปานกลางส่วนใหญ่เริ่มจากแนวทางที่ไม่ต้องผ่าตัดก่อน ได้แก่ การควบคุมน้ำหนัก การฟื้นฟูกล้ามเนื้อรอบสะโพกโดยเฉพาะกล้ามเนื้อสะโพกด้านข้าง การใช้ไม้เท้าอย่างถูกวิธี การปรับกิจกรรมและการจัดบ้าน ร่วมกับการจัดการความปวดภายใต้การดูแลของแพทย์ การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกมักถูกพิจารณาเมื่อข้อเสื่อมถึงระยะท้าย และแนวทางไม่ผ่าตัดที่ทำอย่างจริงจังแล้วไม่พอ ผลลัพธ์ของแต่ละคนแตกต่างกันไปตามระยะและสภาพร่างกาย

ช่วยได้ในแง่ลดความปวด รักษาองศาการเคลื่อนไหวที่เหลืออยู่ และทำให้เดินได้มั่นคงขึ้น แต่กายภาพบำบัดไม่ได้ทำให้กระดูกอ่อนที่สึกไปแล้วกลับมาใหม่ เป้าหมายที่ตั้งไว้จึงควรเป็นเรื่องที่วัดได้จริง เช่น เดินได้ไกลขึ้นกี่เมตร ลุกจากเก้าอี้ได้โดยไม่ต้องยันแขนหรือยัง และองศาการหมุนสะโพกดีขึ้นหรือไม่ ถ้าทำต่อเนื่องสี่ถึงหกสัปดาห์แล้วไม่มีอะไรดีขึ้นเลย ควรกลับมาประเมินใหม่แทนที่จะทำแบบเดิมต่อไปเรื่อย ๆ

ออกกำลังกายได้และควรทำ แต่ควรเลือกแบบที่แรงกระแทกต่ำ เช่น เดินบนพื้นเรียบเป็นช่วงสั้น ๆ หลายรอบ ปั่นจักรยานที่ปรับอานให้สูงพอ ว่ายน้ำหรือเดินในน้ำ และท่าบริหารกล้ามเนื้อสะโพกด้านข้างที่นักกายภาพบำบัดสอนให้ ส่วนที่ควรเลี่ยงคือการวิ่งบนพื้นแข็ง กระโดด นั่งยองหรือนั่งพับเพียบนาน ๆ และการฝืนยืดจนเจ็บแปลบในขาหนีบ หลักง่าย ๆ คือถ้าหลังออกกำลังกายแล้วปวดเพิ่มขึ้นนานเกินหนึ่งวัน แปลว่าหนักเกินไปสำหรับข้อของคุณในตอนนี้

กระดูกอ่อนที่สึกไปแล้วไม่กลับมาเหมือนเดิมเอง ข้อสะโพกเสื่อมจึงไม่ใช่โรคที่หายเองได้ แต่ความเร็วในการแย่ลงต่างกันมากในแต่ละคนและชะลอได้จริงด้วยการดูแลที่ถูกทาง สิ่งที่มักเกิดขึ้นเมื่อปล่อยไว้คือเดินได้สั้นลงเรื่อย ๆ กล้ามเนื้อรอบสะโพกลีบลงจากการไม่ได้ใช้ องศาการเคลื่อนไหวหายไปทีละน้อย และเริ่มเดินกะเผลกจนกระทบเข่ากับหลังอีกด้วย ยิ่งมาประเมินเร็ว ทางเลือกที่ไม่ต้องผ่าตัดยิ่งเหลือมาก

ถือไม้เท้าในมือข้างตรงข้ามกับสะโพกที่ปวด แล้วก้าวไม้เท้าไปพร้อมกับขาข้างที่เจ็บ วิธีนี้ช่วยแบ่งแรงที่ลงข้อสะโพกได้จริงและทำให้เดินได้ไกลขึ้น ความสูงของไม้เท้าควรอยู่ระดับข้อมือเมื่อยืนตรงปล่อยแขนตามสบาย การใช้ไม้เท้าไม่ได้แปลว่าอาการหนักจนหมดทางเลือก แต่เป็นเครื่องมือลดภาระข้อในช่วงที่ยังฟื้นฟูกล้ามเนื้ออยู่ หลายคนใช้ชั่วคราวแล้วเลิกใช้ได้เมื่อกล้ามเนื้อสะโพกกลับมาแข็งแรง

เตรียมสามอย่างพอ หนึ่งคือฟิล์มเอกซเรย์หรือผลตรวจเดิมถ้ามี ถ่ายรูปส่งมาทาง LINE ล่วงหน้าได้ สองคือรายชื่อยาที่กินอยู่ รวมถึงยาชุด ยาลูกกลอน หรือยาแก้ปวดที่ซื้อกินเอง เพราะข้อมูลนี้สำคัญมากกับการประเมินข้อสะโพก และสามคือกางเกงที่ขยับขาได้สะดวก เพราะต้องตรวจองศาการเคลื่อนไหวและวัดความยาวขาสองข้าง คลินิกอยู่ที่ถนนหลังพระ ใกล้องค์พระปฐมเจดีย์ จอดรถได้ที่ตลาดโอเดียน ทัก LINE นัดเวลาไว้ก่อนจะได้ไม่ต้องรอนาน